فرسایش بادی معضلی است که در سال های اخیر بسیاری از نقاط ایران به ویژه استان خوزستان را درگیر نموده است که وقوع پدیده گردوغبار و حرکت ریز گردها از پیامدهای آن محسوب می شود. با عنایت به آثار محیطی مالچ های نفتی، کاربرد مالچ های پلیمری و گیاهی به منظور کاهش آثار زیست محیطی این گونه ترکیبات و حل معضل هدر رفت خاک در اراضی مستعد فرسایش در استان خوزستان، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این تحقیق از دو نوع مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی، به عنوان تثبیت کننده خاک، در چهار سطح صفر، 15%، 30% و 60% بر روی سه نوع خاک برداشت شده از کانون های فرسایش بادی استان اعمال شد. تاثیر مالچ های موردبررسی بر کاهش هدر رفت خاک در دستگاه تونل باد در سرعت های 8، 10 و 13 متر بر ثانیه موردبررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش ها به صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی موردبررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه وتحلیل آماری نشان داد که خاک های تیمار شده با هر دو نوع مالچ، اختلاف معنی داری با خاک شاهد در کاهش هدر رفت خاک دارند. از سویی نتایج نشان داد که دو نوع مالچ موردبررسی ازنظر تاثیر بر میزان کاهش هدر رفت خاک، اختلاف معنی داری باهم ندارد اما غلظت های مختلف مالچ های استفاده شده در سطح یک درصد باهم دارای اختلاف معنی داری هستند. نتایج بررسی تاثیر مالچ پلیمری و مالچ با پایه گیاهی نشان داد که کاربرد مالچ پلیمری به خوبی می تواند میزان هدر رفت خاک را در سرعت های 8، 10 و 13 متر بر ثانیه در خاک های موردبررسی کاهش دهد. همچنین کاربرد مالچ با پایه گیاهی میزان هدر رفت خاک را در سرعت های ذکرشده در دو خاک زراعی الوان و هویزه به خوبی کاهش داد اما در خاک ماسه بادی بروایه این مالچ قادر به ایجاد تاثیری مثبت بر کاهش هدر رفت خاک در غلظت های پایین (15% و 30%) نبود که امر را می توان به متفاوت بودن اندازه توزیع ذرات خاک، میزان مواد آلی و نوع یون های موجود در خاک ها مرتبط دانست.

یکی از چالش های اصلی مناطق خشک و بیابانی، نحوه کنترل فرسایش بادی خاک های مستعد فرسایش می باشد. فرسایش بادی موجب آسیب هایی جدی به اقتصاد، محیط زیست و سلامت موجودات زنده می شود. تحقیق حاضر با هدف تثبیت خاک مستعد فرسایش، با استفاده از مالچ ارگانیک تهیه شده از پودر ریشه گیاه سریش (Eremurus spectabilis) انجام شد. تاثیر غلظت و میزان پاشش مالچ بر میزان فرسایش خاک بررسی و میزان نفوذ و کاهش ضخامت لایه تثبیت یافته در مقابل سرعت بادهای 6، 9، 12 و 15 متر بر ثانیه، به مدت زمان 5 دقیقه در تونل باد بررسی گردید. در انتها نیز مقادیر EC، pH، میزان شوری و دیگر عناصر تشکیل دهنده خاک به منظور ارزیابی تاثیر زیست محیطی مالچ مورد مطالعه، قبل و پس از مالچ پاشی مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزایش میزان پاشش مالچ باعث نفوذ بیشتر مالچ در خاک و افزایش غلظت مالچ علی رغم کاهش عمق نفوذ آن در خاک، بواسطه افزایش مقدار چسبندگی بین ذرات خاک سبب مقاومت بیشتر آن در مقابل فرسایش بادی می شود. همچنین براساس نتایج بدست آمده مالچ هایی با غلظت های 0. 2، 0. 6 و 0. 7 درصد قادر به تثبیت خاک در برابر جریان باد به ترتیب تا حداکثر سرعت های 9، 12 و 15 متر بر ثانیه است. به طور کلی مالچ گیاهی مذکور مالچی سازگار با محیط زیست و گزینه ای مناسب برای کنترل فرسایش بادی خاک-های مستعد فرسایش محسوب می گردد.

به منظور بررسی تأثیر کاربرد همزمان Trichoderma harzianum و مالچ گیاهی بر عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیکی گندم رقم نارین و تآثیر آن بر روی برهم کنش این رقم با قارچ Alternaria alternata، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمارها شامل شاهد (بدون کاربرد تریکودرما هارزیانوم)، تریکودرما خاک کاربرد، تریکودرما برگ کاربرد در مرحله دانه بندی، تریکودرما خاک کاربرد توأم با برگ کاربرد در مرحله دانه بندی بودند. در مرحله دانه بندی هر واحد آزمایشی به دو بخش تقسیم شد و تیمار بیمارگر عامل لکه برگی در دو سطح (تلقیح اندام هوایی در مرحله دانه بندی و بدون تلقیح) بعنوان فاکتور فرعی در آزمایش در نظر گرفته شد. هدف از کاربرد تیمار بیمارگر بررسی تآثیر قارچ تریکودرما در حضور بیمارگر بود و تأثیر آن بر صفات فیزیولوژیکی (شامل فنل کل، کلروفیل a، کلروفیل b، کاروتنوئید، کلروفیل کل) بود جهت بررسی اثر کاربردهای مختلف تریکودرما بر رقم نارین نیز در بخش دیگر کرت که بدون تیمار بیمارگر بود تجزیه و تحلیل صفات رشدی، عملکرد و اجزای عملکرد اندازه گیری شد. پس از تلقیح بیمارگر هیچ گونه علائم بیماری اعم از نکروز یا کلروز برگی مشاهده نشد. تجزیه صفات فیزیولوژیکی نشان داد که تنها میانگین اثر ساده تلقیح یا عدم تلقیح A. alternata با وجود تریکودرما اختلاف معنی داری (P < 0. 05) از نظر محتوی فنل کل داشت و نتایج صفات رشدی، عملکردی نشان داد که تیمار T. harzianum بر هیچ کدام اثر معنی داری نداشت. داده های این تحقیق برای اولین بار نشان داد که A. alternata توانایی ایجاد بیماری برروی گندم نارین را داشت.

بخش وسیعی از کشور ایران در ناحیه خشک و نیمه خشک قرار دارد، از این نظر استان های متعددی در معرض هجوم ماسه های روان به هنگام وزش بادهای دائمی و فصلی هستند. یکی از روش های تثبیت ماسه های روان استفاده از مالچ نفتی است. در این پژوهش، تاثیر مالچ نفتی بر شاخص های تنوع، غنا و یکنواختی ماکروفون خاک و پوشش گیاهی در شهرستان جاسک استان هرمزگان مطالعه شد. داده های تحقیق شامل تراکم، تاج پوشش و غنای پوشش گیاهی و غنا و تنوع ماکروفون خاک است. پوشش گیاهی با استفاده از 60 پلات 5×5 مترمربعی و ماکروفون خاک نیز 80 تله گودالی (شیشه های حاوی پلی اتیلن گلایکول 50%) نمونه برداری شد. شاخص های غنا و تنوع زیستی نیز با استفاده از نرم افزار Past محاسبه شد. نتایج مقایسه شاخص های تنوع ماکروفون خاک نشان داد که غنای منطقه مالچ پاشی شده در دو فصل پاییز و بهار به ترتیب 2.9 و 16.5 برابر منطقه شاهد است. شاخص تنوع شانون و سیمپسون در منطقه مالچ پاشی شده نیز در فصل پاییز، به ترتیب3.1 و 3.6  برابر منطقه شاهد بود. شاخص های تنوع منطقه مالچ پاشی شده در فصل بهار 15 برابر منطقه شاهد بود که بیانگر بیشتر بودن گونه های نادر ماکروفون خاک منطقه مالچ پاشی شده نسبت به منطقه شاهد است. نتایج تاثیر مالچ نفتی بر شاخص های غنا و تنوع زیستی پوشش گیاهی در دو منطقه مالچ پاشی شده و شاهد نیز بیانگر یکسان بودن تنوع پوشش گیاهی پس از گذشت 10 تا 14 سال از زمان مالچ پاشی در مناطق مورد مطالعه است.

اثرسطوح رطوبتی و نوع مالچ بقایای گیاهی بر سبز شدن و رشد اولیه گیاهان گلرنگ و گندم، در دو آزمایش جداگانه در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند بررسی شد. آزمایش مربوط به هر گیاه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه سطح رطوبتی (25، 50 و 80 درصد ظرفیت نگهداری آب خاک گلدان) و 5 تیمار مالچ بقایای گیاهی (خلر، منداب، تریتیکاله، جو و شاهد (بدون بقایای گیاهی)) با سه تکرار اجرا شد. نتایج اثر متقابل نوع مالچ بقایای گیاهی و سطوح رطوبتی بر سرعت تجمعی سبز شدن گیاهچه گندم نشان داد که به طورکلی در سطوح رطوبتی 50 و 80 درصد ظرفیت زراعی، سرعت تجمعی سبز شدن گیاهچه گندم در تیمارهای مختلف مالچ بقایای گیاهی با شاهد اختلاف معنی داری نداشت اما در سطح رطوبتی 25 درصد ظرفیت زراعی، سرعت تجمعی سبز شدن گیاهچه گندم در تیمارهای جو، خلر، منداب و تریتیکاله به ترتیب به میزان 48. 47، 36. 94، 44. 306 و 61. 94 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت. اثر متقابل نوع مالچ بقایای گیاهی و سطوح رطوبتی بر سطح برگ گیاهچه گلرنگ نیز نشان داد که در سطوح رطوبتی 80 و 25 درصد ظرفیت زراعی، سطح برگ گیاهچه گلرنگ در تیمارهای بقایای خلر، منداب و تریتیکاله نسبت به شاهد (عدم بقایای گیاهی) بیشتر بود و بیشترین سطح برگ گیاهچه گندم در تیمار بقایای خلر حاصل شد که در سطوح رطوبتی 80 و 50 درصد ظرفیت زراعی به ترتیب به میزان 64. 08 و 68. 05 درصد نسبت به شاهد بیشتر بود. در سطح رطوبتی 50 درصد ظرفیت زراعی، وزن خشک گیاهچه گلرنگ در تیمار مالچ بقایای جو، خلر، منداب و تریتیکاله به ترتیب به میزان 18. 46، 77. 13، 22. 14 و 45. 19 درصد نسبت به شاهد بیشتر بود. بر اساس نتایج تحقیق حاضر، استفاده از مالچ بقایای گیاهی خلر در اکثر موارد تأثیر مثبتی بر خصوصیات رشدی گیاهزراعی داشت و لذا استفاده از مالچ بقایای گیاهی (به ویژه خلر) می تواند به عنوان راهکاری پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک که با محدودیت آب مواجه اند استفاده شود.

بخش وسیعی از کشورمان در ناحیه خشک قرار دارد. از این نظر استان های متعددی در معرض هجوم ماسه های روان به هنگام وزش بادهای دائمی و فصلی می باشند. شهرستان آران و بیدگل (کاشان) در شمال استان اصفهان، هنگام وزش باد بهاری که از شمال غرب و باد تابستانی که از شمال شرق می وزد، مورد هجوم ماسه های روان قرار می گیرد. به دلیل آسیب های فراوانی که ماسه ها به اراضی کشاورزی، مناطق مسکونی، جاده ها و راه ها و تاسیسات و زیرساخت ها وارد می آورد، تثبیت تپه های ماسه در این مناطق از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. دراین تحقیق پس از معرفی انواع مالچ های نفتی، به روش مالچ پاشی و تثبیت بیولوژیک ازطریق گونه های گیاهی سازگار منطقه و معرفی برخی از گونه های گیاهی شاخص این منطقه پرداخته شده است. نتایج به دست آمده از بررسی ها نشان داد که انواع تیپ های گیاهی حدود 1123678 هکتار (73.64 درصد) از مساحت منطقه را پوشش می دهند. همچنین اراضی کشاورزی با 63107 هکتار (4.14 درصد)، اراضی فاقد پوشش گیاهی با 310816 هکتار (20.37 درصد)، اراضی سنگلاخی برابر 27664 هکتار (1.81 درصد) و اراضی شهری و توسعه یافته با 743 هکتار (0.05 درصد) در این منطقه گسترش دارند. در این مطالعه مهم ترین تیپ های گیاهی با مطالعات فلورستیک شناسایی و تفکیک شده است. نتایج نشان داد که استفاده از مالچ های نفتی باعث ایجاد یک لایه محافظتی بر روی ماسه های روان و تثبیت موقت آنها می شود. اما در مناطقی که بارندگی های سالانه مناسب تری دارد پوشش مالچ باعث می شود تا آب باران نتواند در زمین نفوذ کند و بیهوده تبخیر شود. به علاوه مالچ نفتی باعث بالارفتن ضریب حرارتی خاک می شود. همچنین در قسمت هایی که مالچ پاشی خوب انجام نشده است و یا لایه مالچ نازک است فرسایش تپه های ماسه ای مشاهده گردید. بهترین روش تثبیت ماسه های روان می تواند حفاظت و قرق منطقه و کمک به احیای پوشش گیاهی آن باشد.

در سال های اخیر، فناوری نانو راه خود را در دامنه وسیعی از کاربرد های جدید باز کرده است، تحقیق حاضر به نقش نانوکامپوزیت رس و مالچ گیاهی در داخل هلالی های آبگیر بر رشد و توسعه گیاه مرتعی قره داغ (Nitraria schoberi) می پردازد. بدین منظور ابتدا هلالی های آبگیر در منطقه احداث گردید. سپس در داخل هر هلالی یک پایه از گونه قره داغ کشت گردید. برای انجام مطالعه 5 تیمار شامل تیمار شاهد، تیمار رزین اکریلیک خالص (فاقد نانو ذره)، تیمار 1 درصد نانو ذرات رس-رزین اکریلیک، تیمار 3 درصد نانو ذرات رس-رزین اکریلیک و تیمار مالچ گیاهی گندم دیم در نظر گرفته شد. هر کدام از تیمار های دارای 10 تکرار بود. بعد از اعمال تیمار ها خصوصیات گیاهی شامل درصد پایه های نهال استقرار یافته، درصد تاج پوشش، ارتفاع گیاه و تعداد شاخه های جانبی اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون تجزیه واریانس یک طرفه صورت گرفت. نتایج نشان داد که تمامی تیمار های مورد مطالعه با تیمار شاهد در تمامی خصوصیات مورد بررسی تفاوت معنی داری داشتند. تیمار 3 درصد نانو ذرات رس-رزین اکریلیک به عنوان بهترین تیمار شناخته شد که سبب بهبود کلیه خصوصیات مورد بررسی و استقرار 100 درصد پایه های نهال کشت شده در مقایسه با تیمار شاهد (20 درصد استقرار) شد. لذا استفاده همزمان غلظت بهینه 3 درصد نانو ذرات رس- رزین اکریلیک با هلالی آبگیر در کشت گونه قره داغ برای اطمینان از استقرار و رشد بهینه در عرصه های مناطق خشک و نیمه خشک پیشنهاد می شود.

این آزمایش در سال 1394 در دو ایستگاه تحقیقات کشاورزی آلاروق و سامیان در شهرستان اردبیل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار به منظور مقایسه روش های مدیریت شیمیایی و اکولوژیکی بر ظهور، رشد و نمو علف های هرز سیب زمینی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل: 1) سم پاشی بین پشته های سیب زمینی با علف کش تریفلورالین 2) سم پاشی بین پشته های سیب زمینی با علف کش متریبوزین 3) انجام کولتیواتور بین پشته ها 4) مالچ بقایای گندم بین پشته ها 5) مالچ بقایای کلزا بین پشته ها 6) مالچ پلی اتیلن سیاه رنگ. 7. )کاربرد مالچ پلی اتیلن شفاف 8) شاهد با علف های هرز (تداخل علف های هرز) و 9) شاهد بدون علف های هرز (کنترل علف های هرز) بود. بر اساس نتایج به دست آمده در این مطالعه کاربرد انواع مالچ، یک مرحله کولتیواتور و علف کش تاثیر معنی داری بر تراکم علف های هرز سیب زمینی در هر دو ایستگاه داشت به طوری که کمترین تراکم علف های هرز در کاربرد مالچ کلش گندم به دست آمد. بیشترین تراکم علف های هرز به میزان 1/99 بوته در متر مربع از تیمار شاهد شمارش شد. کاربرد مالچ گندم تراکم علف های هرز سیب زمینی را نسبت به تیمار شاهد با علف هرز، 84 درصد کاهش داد. کاربرد بقایای کلزا نیز تراکم علف های هرز را در مقایسه با تیمار شاهد با علف هرز 79 درصد کاهش داد. تراکم گونه های تاج خروس، پیچک و سلمه به عنوان علف های هرز مهم این آزمایش در همه تیمارهای مدیریتی نسبت به شاهد کاهش یافت. بعد از تیمار شاهد کنترل بیشترین عملکرد غده به تیمارهای کاربرد متریبوزین، کولتیواتور و تریفلورالین مربوط بود و